kobieta siedzi na łóżku, dłonią zakrywa swoje usta, drugą ręką trzyma się za brzuch, nie chce zwymiotować, ma zatrucie pokarmowe
Maciej Toczek

Zatrucie pokarmowe – jak sobie pomóc? Co jeść i pić?

Zatrucie pokarmowe i wynikające z niego objawy potrafią być bardzo uciążliwe i mogą przysporzyć wielu niedogodności. Z tego względu warto wiedzieć, jak sobie z nimi radzić. Ile trwa zatrucie pokarmowe oraz jak mu zapobiegać?

  1. Zatrucie pokarmowe – jakie objawy wywołuje i ile dni trwa?
  2. Zatrucia pokarmowe – najczęstsze przyczyny
  3. Rodzaje zatruć pokarmowych
  4. Bakteryjne zatrucie pokarmowe
  5. Wirusowe zatrucie pokarmowe
  6. Grzybicze zatrucie pokarmowe
  7. Co jest najlepsze na zatrucie pokarmowe u dorosłych?
  8. Zatrucie pokarmowe – leczenie
  9. Jak zapobiegać zatruciom pokarmowym?

Zatrucie pokarmowe – jakie objawy wywołuje i ile dni trwa?

Zatrucie pokarmowe objawia się przede wszystkim biegunką (może dochodzić nawet do kilkunastu wypróżnień w ciągu doby), nudnościami oraz wymiotami, a także bólem brzucha. W zależności od patogenu infekcji towarzyszyć może również podwyższona temperatura ciała oraz ogólne osłabienie. Zatrucie pokarmowe i towarzyszące mu objawy nie utrzymują się długo – zwykle 1-3 dni. Czas trwania znacznej większości zakażeń nie przekracza tygodnia.

Zatrucia pokarmowe – najczęstsze przyczyny

Zatrucia pokarmowe wywoływane są najczęściej przez obecne w pożywieniu toksyny bakteryjne, same bakterie (np. Campylobacter, Yersinia, Escherichia coli, Salmonella, Shigella) lub też wirusy – np. norowirusy. W rzadkich sytuacjach do wystąpienia objawów mogą doprowadzić również substancje chemiczne obecne w pokarmie.

Rodzaje zatruć pokarmowych

Jak zostało to już wcześniej wspomniane, za zatrucia pokarmowe i towarzyszące im objawy odpowiedzialne mogą być wirusy, bakterie, a w niektórych sytuacjach również grzyby.

Bakteryjne zatrucie pokarmowe

Najczęstszą przyczyną zatruć pokarmowych o etiologii bakteryjnej są: Campylobacter, Yersinia, Escherichia coli, Salmonella, Shigella, a niekiedy również toksyny gronkowcowe oraz laseczki Clostridioides. Do zakażenia dochodzi najczęściej na skutek spożycia surowego mięsa drobiowego, czerwonego mięsa, niepasteryzowanego mleka, nieświeżych jaj lub też skażonej wody. Objawy w przebiegu bakteryjnego zatrucia pokarmowego mogą obejmować nie tylko biegunkę czy wymioty, ale także wypróżnienia z obecnością krwi i podwyższoną temperaturę ciała. Szczególnie w przypadku dzieci stan pacjenta może być średni i może wymagać hospitalizacji.

Jak dochodzi do zatrucia pokarmowego?
Skąd się bierze zatrucie pokarmowe?

Wirusowe zatrucie pokarmowe

Zatrucia pokarmowe o etiologii wirusowej są najczęstszą przyczyną ostrych nieżytów żołądkowych. Jednym z głównych patogenów odpowiedzialnych za występowanie objawów z nimi związanych jest norowirus. W przebiegu zakażenia wirusowego głównym symptomem są liczne biegunkowe stolce bez innych domieszek takich jak np. krew. Mimo że w większości przypadków stan pacjenta pozostaje dobry, może dojść do szybkiego odwodnienia, a także do pojawienia się wysokiej gorączki, co może wymagać hospitalizacji.

Grzybicze zatrucie pokarmowe

Zatrucia pokarmowe spowodowane spożyciem grzybów są stosunkowo częste w Polsce. Również w tym przypadku objawy najczęściej zgłaszane przez pacjentów obejmują dolegliwości bólowe brzucha, nudności oraz biegunkę. Jeśli istnieje podejrzenie zatrucia spowodowanego spożyciem grzybów, konieczne jest sprowokowanie wymiotów, najlepiej do specjalnej torebki w celu ich analizy mikrobiologicznej. W wielu przypadkach zatrucie grzybami wymaga również pobytu szpitalnego z uwagi na ryzyko uszkodzenia wątroby na skutek działania specyficznych toksyn zawartych w komórkach grzybów.

Co jest najlepsze na zatrucie pokarmowe u dorosłych?

Podstawowym działaniem w przypadku zatrucia pokarmowego jest leczenie objawowe pacjenta. W tym celu należy pamiętać o odpowiednim nawodnieniu – najlepiej wodą przegotowaną – oraz o stosowaniu doustnych płynów nawadniających. W przypadku dzieci, dla których smak elektrolitów może być trudny do zaakceptowania, zaleca się ich schłodzenie i podawanie w małych porcjach. Co więcej, w przypadku dorosłego po każdym epizodzie wymiotów lub biegunki wskazane jest przyjęcie szklanki wody lub jednej dodatkowej saszetki elektrolitów. Czas trwania biegunki może ulec skróceniu również dzięki stosowaniu probiotyków.

W leczeniu zatrucia pokarmowego nie ma konieczności stosowania antybiotykoterapii. W większości przypadków odnosi się to również do zakażenia bakteryjnego. Wyjątkiem jest sytuacja, w której lekarz po zebraniu wywiadu, przeprowadzeniu badania pacjenta oraz po ocenie stanu ogólnego stwierdzi wskazania do tego typu postępowania.

Sprawdź, jakie elektrolity i inne preparaty nawadniające znajdziesz na DOZ.pl

Zatrucie pokarmowe – leczenie

Leczenie zatrucia pokarmowego obejmuje przede wszystkim nawodnienie oraz stosowanie probiotyków doustnych. W przypadku pojawienia się objawów w postaci gorączki lub dolegliwości bólowych można zastosować leki z paracetamolem. W terapii objawowej należy natomiast unikać preparatów zawierających niesteroidowe leki przeciwzapalne (takie jak np. ibuprofen) ze względu na ryzyko podrażnienia żołądka.

Sprawdź, jakie preparaty z paracetamolem znajdziesz na DOZ.pl

Kiedy zauważymy zmniejszenie objawów, dobrze jest zjeść coś bardzo lekkostrawnego, np. kleik ryżowy lub kukurydziany z odrobinką soli – jednocześnie nie zapominając o nawodnieniu. Najlepiej zacząć od niewielkiej porcji, aby żołądek zaczął „pracować”. Później do takiego kleiku można dodać np. marchewkę czy seler. Dobrze sprawdzą się także czerstwe bułki, sucharki czy chrupki kukurydziane. Można sięgnąć również po rzadki kisiel. Należy pamiętać, że wdrażanie kolejnych produktów do diety powinno odbywać się bardzo ostrożnie.

Jak zapobiegać zatruciom pokarmowym?

Zapobieganie zatruciom pokarmowym jest niekiedy trudne, gdyż produkty skażone często nie zmieniają swojego wyglądu, zapachu czy też walorów smakowych. Jeżeli jednak istnieje podejrzenie zepsucia produktów spożywczych, należy bezwzględnie zrezygnować z ich spożycia. Warto również dbać o odpowiednie przechowywanie żywności, spożywanie tylko pasteryzowanego nabiału, mycie owoców i warzyw, a także przestrzeganie podstawowych zasad higieny osobistej podczas jedzenia i przygotowywania posiłków.

  1. E. Kuchar, Zatrucie pokarmowe, Medycyna Praktyczna, [online] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/inne-rodzaje-zakazen/157482,zatrucie-pokarmowe [dostęp:] 21.09.2023.
  2. J. Ciećkiewicz, Zatrucie grzybami, [online] Medycyna Praktyczna, https://www.mp.pl/pacjent/pierwsza_pomoc/74676,zatrucie-grzybami [dostęp:] 21.09.2023.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Krztusiec – przyczyny, objawy, leczenie kokluszu

    Krztusiec (koklusz) jest ostrą chorobą zakaźną dróg oddechowych wywołaną przez pałeczki krztuśca. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową. Na ciężki przebieg krztuśca narażone są zwłaszcza niemowlęta poniżej 6. miesiąca życia. Jak przebiega krztusiec i jak go rozpoznać? Jak wygląda leczenie kokluszu? W jaki sposób można się przed nim uchronić?

  • Zespół Retta – objawy, dziedziczenie i leczenie

    Zespół Retta to rzadkie zaburzenie neurorozwojowe. Dotyczy mutacji na chromosomie X, więc występuje głównie u dziewczynek. Szacuje się, że zespół Retta dotyka 1 na 10–15 tys. urodzonych dzieci płci żeńskiej. Może być jednak częstszy, gdyż bywa niezdiagnozowany. Zwykle nie ujawnia się od razu po urodzeniu. Dziecko z zespołem Retta przez wiele miesięcy może rozwijać się prawidłowo i dopiero z czasem zaczną się u niego pojawiać niepokojące objawy.

  • Przeziębienie, grypa, alergia czy COVID-19? Jak je od siebie odróżnić?

    Masz katar, kaszel i gorączkę? Czy to zwykłe przeziębienie, grypa czy może COVID-19? Objawy tych chorób mogą być bardzo podobne, co utrudnia samodzielne postawienie diagnozy. Dowiedz się, jakie są kluczowe różnice między tymi schorzeniami i kiedy warto skonsultować się z lekarzem.

  • Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny, objawy i leczenie RZS

    Reumatoidalne zapalenie stawów (inaczej RZS lub gościec stawowy) to przewlekła choroba reumatyczna o podłożu autoimmunologicznym. Powszechnie określa się ją także jako reumatyzm. Początkowo atakuje najczęściej symetrycznie małe i średnie stawy rąk i nóg, ale w konsekwencji prowadzi do wielu zmian ogólnoustrojowych – jej najbardziej charakterystycznym objawem jest ból stawów, ich zaczerwienienie i obrzęk. Jak leczy się reumatoidalne zapalenie stawów? Czy istnieją domowe sposoby na RZS?

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? To może być infekcja pochwy. Jak zapobiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która może doprowadzić do niepłodności, jeśli zostanie zaniedbana. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet przy pomocy domowych sposobów na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej informacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Uczulenie na słońce – przyczyny. Jak złagodzić objawy wysypki od słońca?

    Promienie słoneczne wykorzystywane są do produkowania witaminy D, która jest niezbędna do prawidłowego rozwoju kości oraz wzmacniania układu odpornościowego. Niestety zbyt długa bądź zbyt intensywna ekspozycja na słońce może powodować występowanie alergii. Uczulenie na słońce może dotknąć każdego z nas, dlatego też warto wiedzieć, jak postępować, gdy na ciele pojawi się wysypka od słońca.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

  • Dieta w zaburzeniach lękowych. Co jeść, a czego unikać przy stanach lękowych?

    Zaburzenia lękowe dotykają znaczny odsetek dorosłych i dzieci. Osoby z zaburzeniami zmagają się z przewlekłym lękiem i stresem, który często powoduje cierpienie psychiczne i znaczne upośledzenie funkcjonowania pacjentów w wielu sferach ich życia. Tymczasem odpowiednia dieta w zaburzeniach lękowych może korzystnie wpływać na zdrowie układu nerwowego i pomagać w łagodzeniu objawów zaburzeń lękowych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl