Lumbalizacja – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia
Magdalena Chrzęszczyk

Lumbalizacja – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

Kręgosłup człowieka jest zbudowany z 33-34 kręgów, w tym 5 lędźwiowych oraz 5 krzyżowych. Lumbalizacja jest wrodzoną wadą kręgosłupa polegającą na tym, że pierwszy krąg krzyżowy nie jest połączony z resztą kości krzyżowej. W związku z tym wydaje się, że istnieje sześć kręgów lędźwiowych i tylko cztery kręgi krzyżowe. Lumbalizacja kręgosłupa może, choć nie musi, ograniczać ruchy i powodować ból odcinka krzyżowo-lędźwiowego kręgosłupa.

Czym jest lumbalizacja? 

Lumbalizacja (łac. lumbalisatio) to wada wrodzona kręgosłupa, która polega na upodobnieniu się dwunastego kręgu piersiowego Th12 lub pierwszego kręgu krzyżowego S1 do kręgów lędźwiowych kręgosłupa. Ma to miejsce np. wtedy, gdy pierwszy kręg krzyżowy nie zrasta się z pozostałymi tworzącymi kość krzyżową, tylko pozostaje wolny i tworzy jakby szósty kręg lędźwiowy. 

Lumbalizacja jest to anomalia rozwojowa, która różni się od przyjętego ogólnego schematu budowy kręgosłupa. Obecność takich kręgów przejściowych powoduje, że pozornie zmienia się ilość kręgów poszczególnych odcinków kręgosłupa, ponieważ naśladują one kręgi sąsiadujących z nimi odcinków. Lumbalizacja odcinka lędźwiowego sprawia, że staje się on bardziej ruchomy. 

Mówiąc o lumbalizacji, warto przedstawić zjawisko sakralizacji polegające na całkowitym lub częściowym zroście L5 (piątek kręgu lędźwiowego) z kością krzyżową. Konsekwencją takiego zjawiska jest mniejsza ruchomość odcinka lędźwiowego kręgosłupa i większa jego sztywność. Przyczyna powstawania lumbalizacji nie jest wyjaśniona.

Lumbalizacja – objawy 

Zdarza się, że pacjent dowiaduje się o wadzie kręgosłupa dopiero po wykonaniu zdjęcia RTG kręgosłupa. Możliwe jest także, że przez całe życie nie będzie odczuwał żadnego dyskomfortu z tym związanego, gdyż zmianie ulega tylko budowa odcinka lędźwiowego kręgosłupa, a nie jego funkcja. 

U części pacjentów z lumbalizacją kręgu s1 może pojawiać się ból kręgosłupa w okolicy kości krzyżowej i w okolicy miednicy w następstwie wykonywania obciążających kręgosłup różnych czynności (ból występujący przy lumbalizacji spowodowany jest uciskiem nerwów międzykręgowych). Zdarza się, że dolegliwości pojawiają się także w spoczynku. 

Osobom z lumbalizacją nie pomaga przebywanie w pozycjach zgięciowych, długie siedzenie, a także nadmierny wyprost kręgosłupa.

Objawy bólowe tej anomalii rozwojowej kręgosłupa lędźwiowego mogą powiększyć się w momencie zajścia w ciążę. Odcinek lędźwiowy i krzyżowy zaczynają być wtedy mocno obciążane przez rozwijający się płód, przesunięciu ulega środek ciężkości, co powoduje silniejsze odgięcie kręgosłupa.

Lumbalizacja – leczenie 

Nieleczone objawy bólowe lumbalizacji czy sakralizacji przyczyniają się do szybszego powstawania zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa. Mogą mieć również wpływ na inne schorzenia, takie jak dyskopatia czy rwa kulszowa. 

Ból, który wstępuje podczas tego schorzenia niwelowany jest zabiegami rehabilitacyjnymi oraz środkami farmakologicznymi zalecanymi przez lekarza. 

Lumbalizacja – rehabilitacja i ćwiczenia 

Wszystkie procedury terapeutyczne stosowane w przypadku lumbalizacji nakierowane są na odciążenie kręgosłupa oraz naukę przyjmowania prawidłowych pozycji, szczególnie w czasie siedzącej lub stojącej pracy. Nie jesteśmy w stanie zmienić budowy kręgów, ale instruktaż udzielony przez doświadczonego terapeutę ma za zadanie pokazać pacjentowi:

  • w jaki sposób może sam rozluźniać napięte mięśnie, 
  • jak zmieniać pozycje, 
  • jak wzmacniać mięśnie głębokie, które pomagają w podtrzymaniu dobrego napięcia posturalnego, zmniejszając odczucia bólowe. 

Kolejnym zaleceniem jest sen na odpowiednio dopasowanym materacu, a także podjęcie łagodnych aktywności fizycznych, które będą wzmacniały całe ciało, np. pływanie. Te zalecenia są wykorzystywane zarówno przy już występującym bólu, jak również jako profilaktyka w stwierdzonym schorzeniu. Podczas sesji terapeutycznych fizjoterapeuta powinien zwrócić uwagę nie tylko na kręgosłup, ale także na stawy biodrowe, miednicę i ogólny stan sprawności pacjenta. 

Zabiegi fizykoterapeutyczne pomagające w dolegliwościach bólowych to m.in. prądy TENS, masaże wodne i klasyczne, elektroterapia, magnetoterapia

Lumbalizacja – ćwiczenia

Dla osób odczuwających dolegliwości związane z lumbalizacją odpowiednie będą ćwiczenia odciążające kręgosłup – pomagające przy bólu w odcinku lędźwiowo–krzyżowym.  Przykładowy zestaw ćwiczeń może obejmować:

  1. Leżenie na plecach, kolana zgięte, stopy oparte o podłoże – przyciągnij kolano do klatki piersiowej, obejmując je dłońmi, wytrzymaj 5 sekund, wróć do pozycji wyjściowej. To samo wykonaj z drugą nogą i powtórz 10 razy na każdą stronę. 
  2. Wykonaj koci grzbiet – w klęku podpartym wyginaj naprzemiennie kręgosłup w górę (chowając głowę między ramiona) i w dół (unosząc jednocześnie głowę ku górze). 
  3. W pozycji stojącej wykonaj skłon w przód. Zwróć uwagę, aby wykonywany był on od głowy przez odcinek szyjny, piersiowy, lędźwiowy i krzyżowy. Koncentruj się na każdym odcinku i zwracaj uwagę, aby ćwiczenie było wykonane w bardzo wolnym tempie. Wróć do pozycji wyjściowej, rozpoczynając wyprost od odcinka krzyżowego, przez lędźwiowy, piersiowy, szyjny, kończąc na głowie. Ważne – nie pogłębiaj skłonu na siłę, wykonaj tylko tyle, ile jesteś w stanie i do momentu aż nie pojawi się ból. 
  4. Siad na piętach, ręce leżą na podłożu, czoło dotyka ziemi – unieś lekko głowę i przesuń obie dłonie na jedną stronę po podłodze, jednocześnie przenosząc biodra w stronę przeciwną. Wytrzymaj 5 sekund, wróć do pozycji wyjściowej i powtórz ćwiczenie w drugą stronę. Wykonaj po 5 razy na każdą stronę ciała. 
  1. W. Degi, A. Sengera (red.), Ortopedia i rehabilitacja, t. 1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL Warszawa 1996. 
  2. M. Dutton, Ortopedia Duttona, t. 4, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014.
  3. K. Kostorz, A. Skorupiński, M. Szpala, Występowanie zespołów bólowych kręgosłupa – przyczyny i leczenie, „Pomeranian Journal of Life Sciences” 2017, 63(3).
  4. E. C. Weber, J. A. Vilensky, S. W. Carmichael, K. S. Lee i in., Atlas anatomii radiologicznej, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2014. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Krztusiec – przyczyny, objawy, leczenie kokluszu

    Krztusiec (koklusz) jest ostrą chorobą zakaźną dróg oddechowych wywołaną przez pałeczki krztuśca. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową. Na ciężki przebieg krztuśca narażone są zwłaszcza niemowlęta poniżej 6. miesiąca życia. Jak przebiega krztusiec i jak go rozpoznać? Jak wygląda leczenie kokluszu? W jaki sposób można się przed nim uchronić?

  • Zespół Retta – objawy, dziedziczenie i leczenie

    Zespół Retta to rzadkie zaburzenie neurorozwojowe. Dotyczy mutacji na chromosomie X, więc występuje głównie u dziewczynek. Szacuje się, że zespół Retta dotyka 1 na 10–15 tys. urodzonych dzieci płci żeńskiej. Może być jednak częstszy, gdyż bywa niezdiagnozowany. Zwykle nie ujawnia się od razu po urodzeniu. Dziecko z zespołem Retta przez wiele miesięcy może rozwijać się prawidłowo i dopiero z czasem zaczną się u niego pojawiać niepokojące objawy.

  • Przeziębienie, grypa, alergia czy COVID-19? Jak je od siebie odróżnić?

    Masz katar, kaszel i gorączkę? Czy to zwykłe przeziębienie, grypa czy może COVID-19? Objawy tych chorób mogą być bardzo podobne, co utrudnia samodzielne postawienie diagnozy. Dowiedz się, jakie są kluczowe różnice między tymi schorzeniami i kiedy warto skonsultować się z lekarzem.

  • Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny, objawy i leczenie RZS

    Reumatoidalne zapalenie stawów (inaczej RZS lub gościec stawowy) to przewlekła choroba reumatyczna o podłożu autoimmunologicznym. Powszechnie określa się ją także jako reumatyzm. Początkowo atakuje najczęściej symetrycznie małe i średnie stawy rąk i nóg, ale w konsekwencji prowadzi do wielu zmian ogólnoustrojowych – jej najbardziej charakterystycznym objawem jest ból stawów, ich zaczerwienienie i obrzęk. Jak leczy się reumatoidalne zapalenie stawów? Czy istnieją domowe sposoby na RZS?

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? To może być infekcja pochwy. Jak zapobiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która może doprowadzić do niepłodności, jeśli zostanie zaniedbana. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet przy pomocy domowych sposobów na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej informacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Uczulenie na słońce – przyczyny. Jak złagodzić objawy wysypki od słońca?

    Promienie słoneczne wykorzystywane są do produkowania witaminy D, która jest niezbędna do prawidłowego rozwoju kości oraz wzmacniania układu odpornościowego. Niestety zbyt długa bądź zbyt intensywna ekspozycja na słońce może powodować występowanie alergii. Uczulenie na słońce może dotknąć każdego z nas, dlatego też warto wiedzieć, jak postępować, gdy na ciele pojawi się wysypka od słońca.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

  • Dieta w zaburzeniach lękowych. Co jeść, a czego unikać przy stanach lękowych?

    Zaburzenia lękowe dotykają znaczny odsetek dorosłych i dzieci. Osoby z zaburzeniami zmagają się z przewlekłym lękiem i stresem, który często powoduje cierpienie psychiczne i znaczne upośledzenie funkcjonowania pacjentów w wielu sferach ich życia. Tymczasem odpowiednia dieta w zaburzeniach lękowych może korzystnie wpływać na zdrowie układu nerwowego i pomagać w łagodzeniu objawów zaburzeń lękowych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl