Wizualizacja wirusa HIV
Paulina Kłos-Wojtczak

HIV – drogi zakażenia, test na HIV, profilaktyka

Wirus HIV jest przyczyną jednej z najgroźniejszych i najbardziej uporczywych epidemii w dziejach ludzkości. Szacuje się, że na świecie jest nim zakażonych 37 milionów osób. Postęp, jaki dokonał się w leczeniu, sprawił, że ich jakość życia uległa poprawie, jednak nadal statystyki są przygnębiające – w 2022 i 2023 roku padły w Polsce rekordy zakażeń HIV. Jakie są nowoczesne metody leczenia zakażenia tym wirusem?

  1. Wirus HIV – charakterystyka, pochodzenie
  2. Co powoduje wirus HIV? Jak można się zarazić HIV?
  3. Test na HIV. Gdzie można nabyć test na HIV? Interpretacja wyników testu na HIV
  4. HIV – objawy. Po czym poznać, że ma się HIV?
  5. HIV a AIDS – wzajemna zależność
  6. Jak długo można żyć z HIV?
  7. HIV – profilaktyka. Jak uniknąć zakażenia HIV?

Wirus HIV – charakterystyka, pochodzenie

Wirus nabytego niedoboru odporności (ang. human immunodeficiency virus, HIV) powoduje poważne przewlekłe zakażenie, które niemal bezobjawowo rozwija się latami i doprowadza do poważnego upośledzenia układu odpornościowego. Brak interwencji farmakologicznej w ciągu średnio 8 lat może spowodować rozwój AIDS, czyli zespołu nabytego niedoboru odporności. Tym samym z pozoru niegroźna infekcja może zakończyć się nawet zgonem.

Wirus HIV został wyizolowany w 1981 roku w Stanach Zjednoczonych, jednakże uważa się, że na świecie pojawił się po raz pierwszy w 1908 roku w Afryce i stamtąd rozprzestrzenił się na kolejne kontynenty. Pierwszymi przypadkami opisanymi na łamach czasopisma naukowego byli homoseksualni mężczyźni, narkomani i chorzy na hemofilię. W 2008 roku za wyizolowanie wirusa badacze Luc Montagnier i Françoise Barré-Sinoussi zostali uhonorowani Nagrodą Nobla.

Wyniki badań naukowych wykazały, że wirus HIV jest zmienny genetycznie. Obecnie opisano istnienie dwóch typów wirusa: HIV-1 i HIV-2. Najbardziej rozpowszechniony jest ten pierwszy, natomiast drugi dominuje przede wszystkim w Afryce Zachodniej.

Co powoduje wirus HIV? Jak można się zarazić HIV?

Chorobotwórczy wirus HIV przenoszony jest głównie przez krew. Transmisja wirusa może odbywać się na drodze m.in.:

  • używania wspólnych igieł przez osoby uzależnione od substancji o działaniu psychotycznym,
  • kontaktów seksualnych bez zabezpieczenia z osobą zakażoną wirusem (ryzyko jest bardzo wysokie już po jednokrotnym współżyciu),
  • ciąży, porodu lub karmienia piersią u kobiet, które są zakażone wirusem (w większości przypadków są one nieświadome infekcji i w związku z tym pozostają nieleczone),
  • skaleczenia zanieczyszczonym skalpelem, igłą lub innym niezdezynfekowanym narzędziem u stomatologa, tatuażysty, kosmetyczki itp.,
  • transfuzji lub podania preparatów medycznych pochodzenia ludzkiego.

Test na HIV. Gdzie można nabyć test na HIV? Interpretacja wyników testu na HIV

Test na HIV wykonuje się z krwi w laboratoriach na terenie całej Polski. Badanie polega na wykryciu antygenu wirusa już w dwa tygodnie od momentu zakażenia. Obecnie w diagnostyce wykorzystuje się testy IV generacji – ich czułość jest znacznie większa niż w przypadku testów III generacji, co pozwala na wykrycie specyficznych przeciwciał znacznie szybciej, zanim pojawią się pierwsze objawy.

Wynik testu na HIV może być dodatni lub ujemny. Należy pamiętać, że w przypadku otrzymania pozytywnego wyniku konieczne jest powtórzenie badania. Co ważne, test na HIV można wykonać anonimowo i bezpłatnie w wybranych punktach konsultacyjno-diagnostycznych.

Sam test na HIV to jednak za mało. Lekarze do oceny zaawansowania stopnia zakażenia potrzebują również innych parametrów, w tym prób wątrobowych i morfologii krwi z OB.

HIV – objawy. Po czym poznać, że ma się HIV?

Początkowe objawy zakażenia wirusem HIV są na ogół mało specyficzne i przypominają przeziębienie lub grypę.

Objawy zakażenia wirusem HIV to m.in.:

Sygnałem alarmowym powinny być także nieprawidłowe wyniki morfologii, w tym małopłytkowość, niedokrwistość, wzrost poziomu transaminaz, a także leukopenia.

Po jakim czasie od zakażenia HIV występują objawy?

Wirus HIV może nie dawać specyficznych objawów na początkowych etapach zakażenia. Może to trwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat. Obecnie uważa się, że dopiero po upływie ok. 8 lat infekcja wirusem HIV przechodzi w pełnoobjawowe AIDS.

Sprawdź ofertę środków antykoncepcyjnych bez recepty na DOZ.pl

HIV a AIDS – wzajemna zależność

Nieleczone zakażenie wirusem HIV prowadzi do rozwoju AIDS. Prościej mówiąc, AIDS to końcowy etap infekcji patogenem. Pełnoobjawowa choroba prowadzi do zgonu.

W przebiegu AIDS obserwuje się tzw. choroby wskaźnikowe, czyli takie jednostki chorobowe, które na ogół nie występują u osób, które nie są zakażone wirusem HIV. Zalicza się do nich m.in.:

Jak długo można żyć z HIV?

Każda osoba, u której zostanie zdiagnozowane zakażenie wirusem HIV, wymaga natychmiastowego leczenia farmakologicznego. Jak długo można żyć z HIV? Osoby zakażone mogą żyć tak samo długo jak zdrowe, pod warunkiem wczesnego wykrycia i szybko wdrożonej terapii.

Leczenie zakażenia polega na podawaniu choremu terapii antyretrowirusowej, co ma na celu zahamowanie procesu namnażania się wirusa HIV. Do najpopularniejszych grup leków zalicza się m.in. inhibitory proteazy, wejścia, integrazy, a także odwrotnej transkryptazy (nukleozydowe i nienukleozydowe).

Statystyki pokazują, że leczenie HIV znacznie zmniejsza śmiertelność, a także wydłuża okres od momentu zakażenia do rozwoju pełnoobjawowego HIV.

Nie da się jednak całkowicie wyeliminować patogenu z organizmu. Osoba chora musi mieć świadomość konieczności przyjmowania leków antywirusowych do końca życia. Wówczas ma szansę na prowadzenie normalnego życia i posiadanie rodziny, w tym zdrowych dzieci.

Ile można żyć z nieleczonym HIV?

Niepodjęcie leczenia zakażenia wirusem HIV najczęściej okazuje się tragiczne w skutkach. Ponad 90% osób, które nie zostaną poddane żadnej terapii, umiera w ciągu 8-10 lat od momentu zakażenia.

HIV – profilaktyka. Jak uniknąć zakażenia HIV?

Jedynym sposobem na zminimalizowanie ryzyka zakażenia HIV jest unikanie tzw. ryzykownych zachowań. Aby uniknąć zakażenia wirusem HIV, należy:

  • zabezpieczać się podczas każdego ryzykownego stosunku seksualnego (prezerwatywa),
  • unikać wykonywania tatuażu, zabiegów kosmetycznych, dentystycznych w salonach o nieznanej renomie,
  • ograniczyć liczbę partnerów seksualnych,
  • zachować ostrożność i najwyższy stopień higieny przy kontakcie z materiałami biologicznymi nieznanego pochodzenia (dotyczy to przede wszystkim osób, które pracują w zawodach medycznych, pracowniach badawczych itp.),
  • wykonać badanie przesiewowe (jest ono obowiązkowe w I i III trymestrze ciąży i ma na celu zapobieganie transmisji wertykalnej matka-dziecko).

Jeżeli istnieje ryzyko, że mogło dojść do zakażenia wirusem HIV, należy zgłosić się na badania krwi. Warto to zrobić po upływie ok. 3 miesięcy po ostatnim ryzykownym zachowaniu. Jeżeli doszło do takiego incydentu, warto zgłosić się do lekarza. Pomoże on wdrożyć tzw. profilaktykę poekspozycyjną, która polega na okresowym przyjmowaniu leków przeciwwirusowych.

Należy pamiętać, że nie trzeba izolować się społecznie od osób chorych. Zakażeni wirusem HIV nie mogą przenieść patogenu poprzez dotyk ani pocałunek. Świadomość społeczeństwa nadal jest zbyt niska, a w związku z tym z roku na rok rośnie problem stygmatyzacji chorych.

Jednocześnie należy pamiętać, że osoba zakażona wirusem HIV, która jest świadoma swojego stanu i naraża na infekcję osoby trzecie, jest zagrożona odpowiedzialnością karną.

  1. Human Immunodeficiency Virus (HIV), „Transfusion Medicine and Hemotherapy” 2016, nr 43(3), s. 203–222, [online] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4924471/ [dostęp:] 27.05.2021.
  2. HIV and AIDS, hopkinsmedicine.org [online] https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/hiv-and-aids [dostęp:] 27.05.2021.
  3. Leczenie – terapia antyretrowirusowa (ARV), mz.gov.pl [online] www.archiwum.mz.gov.pl/zdrowie-i-profilaktyka/hiv-i-aids/leczenie-terapia-antyretrowirusowa/ [dostęp:] 27.05.2021.
  4. E. Bąkowska, D. Rogowska-Szadkowska, Leczenie antyretrowirusowe (ARV). Materiały informacyjne dla osób żyjących z HIV, Krajowe Centrum ds. AIDS. Agenda Ministra Zdrowia, Warszawa 2008.
  5. Starting antiretroviral treatment for HIV, avert.org [online] https://www.avert.org/living-with-hiv/starting-treatment [dostęp:] 27.05.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Krztusiec – przyczyny, objawy, leczenie kokluszu

    Krztusiec (koklusz) jest ostrą chorobą zakaźną dróg oddechowych wywołaną przez pałeczki krztuśca. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową. Na ciężki przebieg krztuśca narażone są zwłaszcza niemowlęta poniżej 6. miesiąca życia. Jak przebiega krztusiec i jak go rozpoznać? Jak wygląda leczenie kokluszu? W jaki sposób można się przed nim uchronić?

  • Zespół Retta – objawy, dziedziczenie i leczenie

    Zespół Retta to rzadkie zaburzenie neurorozwojowe. Dotyczy mutacji na chromosomie X, więc występuje głównie u dziewczynek. Szacuje się, że zespół Retta dotyka 1 na 10–15 tys. urodzonych dzieci płci żeńskiej. Może być jednak częstszy, gdyż bywa niezdiagnozowany. Zwykle nie ujawnia się od razu po urodzeniu. Dziecko z zespołem Retta przez wiele miesięcy może rozwijać się prawidłowo i dopiero z czasem zaczną się u niego pojawiać niepokojące objawy.

  • Przeziębienie, grypa, alergia czy COVID-19? Jak je od siebie odróżnić?

    Masz katar, kaszel i gorączkę? Czy to zwykłe przeziębienie, grypa czy może COVID-19? Objawy tych chorób mogą być bardzo podobne, co utrudnia samodzielne postawienie diagnozy. Dowiedz się, jakie są kluczowe różnice między tymi schorzeniami i kiedy warto skonsultować się z lekarzem.

  • Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny, objawy i leczenie RZS

    Reumatoidalne zapalenie stawów (inaczej RZS lub gościec stawowy) to przewlekła choroba reumatyczna o podłożu autoimmunologicznym. Powszechnie określa się ją także jako reumatyzm. Początkowo atakuje najczęściej symetrycznie małe i średnie stawy rąk i nóg, ale w konsekwencji prowadzi do wielu zmian ogólnoustrojowych – jej najbardziej charakterystycznym objawem jest ból stawów, ich zaczerwienienie i obrzęk. Jak leczy się reumatoidalne zapalenie stawów? Czy istnieją domowe sposoby na RZS?

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? To może być infekcja pochwy. Jak zapobiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która może doprowadzić do niepłodności, jeśli zostanie zaniedbana. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet przy pomocy domowych sposobów na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej informacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Uczulenie na słońce – przyczyny. Jak złagodzić objawy wysypki od słońca?

    Promienie słoneczne wykorzystywane są do produkowania witaminy D, która jest niezbędna do prawidłowego rozwoju kości oraz wzmacniania układu odpornościowego. Niestety zbyt długa bądź zbyt intensywna ekspozycja na słońce może powodować występowanie alergii. Uczulenie na słońce może dotknąć każdego z nas, dlatego też warto wiedzieć, jak postępować, gdy na ciele pojawi się wysypka od słońca.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

  • Dieta w zaburzeniach lękowych. Co jeść, a czego unikać przy stanach lękowych?

    Zaburzenia lękowe dotykają znaczny odsetek dorosłych i dzieci. Osoby z zaburzeniami zmagają się z przewlekłym lękiem i stresem, który często powoduje cierpienie psychiczne i znaczne upośledzenie funkcjonowania pacjentów w wielu sferach ich życia. Tymczasem odpowiednia dieta w zaburzeniach lękowych może korzystnie wpływać na zdrowie układu nerwowego i pomagać w łagodzeniu objawów zaburzeń lękowych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl